Meşk-i HaleKANUN DERSLERİ Deneme dersi

Basit Makamlar Serisi

Musikinin Üç Hâli

Her videoda üç durak: bir makam, o makamda bir eser ve eserin ustası. Eserler notanın üzerinde, perde perde kanunla çalar.

1

Çargâh

Makam: Çargâh makamı dizisini kullanır. Karar perdesi Çargâh'tır. Çıkıcı bir seyir gösterir.
Eser · Çargâh Peşrevi: Birinci hâne, ilk usul devri. Usûl: Devr-i Kebîr (28/4).
Usta · Kutb-ı Nâyî Osman Dede: Büyük ney virtüözü, bestekâr ve Galata Mevlevihanesi Şeyhi. Eserler unutulmasın diye kendi “Ebced Notası” (harfli nota) sistemini icat etti.

2

Bûselik

Makam: Bûselik beşlisine Kürdî veya Hicaz dörtlüsü eklenir. Karar perdesi Dügâh, güçlü perdesi Hüseynî'dir. Çıkıcı veya çıkıcı-inici bir seyir gösterir.
Eser · Bûselik Medhâl: Birinci hâne. Usûl: Sofyan (4/4).
Usta · Cinuçen Tanrıkorur: Büyük ud virtüözü, bestekâr, yazar ve mimar (1938 - 2000). Şedd-i sabâ, Zâvil-Aşîran ve Gülbûse makamlarının mucidi.

3

Kürdî

Makam: Dügâh'taki Kürdî dörtlüsüne Neva'da bir Bûselik beşlisi eklenir. Durağı Dügâh, güçlüsü Neva. Duru bir içtenlik, melankoli ve derin bir duygusal yoğunluk.
Eser · Kürdî Saz Semâîsi: Birinci hâne. Usûl: 10/8 Aksak Semâî.
Usta · Prens Kantemiroğlu: Bilgin, tanburi ve müzik teorisyeni (1673 – 1723). Kitâbu İlmi'l-Mûsıkî (Kantemiroğlu Edvârı) ile Osmanlı musiki tarihinin en önemli yazılı vesikasını bıraktı.

4

Rast

Makam: Rast'taki Rast beşlisine Neva'da bir Rast dörtlüsü eklenir. Durağı Rast, güçlüsü Neva; donanımda Segâh ve Eviç. Çıkıcı bir makam.
Eser · Yine Bir Gülnihal: Rast şarkı. Usûl: Semâî (3/4). Aranağme ve dört mısra.
Usta · Hammâmîzâde İsmail Dede Efendi: Mevlevi terbiyesiyle yetişmiş (1778 - 1846); ayinlerden köçekçelere, şarkılara kadar her formda zirve eserler vermiş büyük bestekâr.

Yakında Instagram'da

Makamları kulakla tanıyın

Dizileri sanal kanunda kendiniz çalın; Kürdî ile Bûselik'i ayıran tek perdeyi duyun.